آن چه میتوان طراحی گرافیک نامید، بیش از یكصد سال پیش به صورت روزنامه و مطبوعات، تصویرگری در نشریات ادواری، اعلامیه و پوسترهای سیاسی و مردمی در ایران ظاهرشد، اما طراحی گرافیک نزدیك به هفتاد سال پیش بود كه معنی امروزی خود را به شكل آگهی تجاری، مطبوعاتی، تمبر، اسناد رسمی بانكی و اداری، انواع پوستر به ویژه پوسترهای تئاتر و سینما پیدا كرد.
طراحی گرافیك نوین ایران با قدمتی هفتاد ساله جوان تلقی میشود. انجمن صنفی طراحان گرافیك ایران كوشش میكند تا در حد توان خود، به بهترین روش، اهمیت حرفهی طراحی گرافیك ایران را به جامعهی خود و جهان بشناساند.
پیشینه
در سال ١٣٥٥ جمعی از طراحان صاحب نام گرافیك ایران كوشش كردند تا برای حمایت و نوعی نظارت بر حرفهی خود و نیز ارتقاء و تعالی طراحی گرافیك در كشور، سندیكای گرافیستهای ایران را تاسیس كنند.
این تلاش طراحان، هم زمان با دورهی نخست شكوفایی و اوجگیری طراحی گرافیك ایران در دهه ی ۵۰ شمسی بود. انتشار برخی از آثار طراحان گرافیك ایران در نشریات تخصصی جهان، گرافیك ایران را به جهانیان معرفی كرد، اما رسمیت یافتن سندیكا به سرانجام نرسید. پس از انقلاب سال ۵۷ و همچنین جنگ تحمیلی، طراحی گرافیك ایران به مسیری دیگر وارد شد. تا این كه در سال ١٣٦٤ اولین گام صنفی، با انتشار محدود نخستین تعرفه بهای كارهای گوناگون گرافیك، به كوشش جمعی از طراحان گرافیك برداشته شد.
این جمع با تشویق و دعوت طراحان فعال و حرفهای آن زمان توانستند اولین نمایشگاه دوسالانهی طراحان گرافیك ایران را با جلب حمایت وهمكاری برخی از سازمانها و نهادهای دولتی در موزهی هنرهای معاصر تهران در سال ١٣٦٦ برگزار كنند.
این نمایشگاه، بزرگترین گردهمآیی طراحان گرافیك ایران بعد از نمایشگاه پنجاه سال گرافیك ایران در سال ١٣٥٥ بود. پس از برگزاری موفقیت آمیز این نمایشگاه، جستجوها، رایزنیها و تلاش برای راهاندازی و تاسیس شركت تعاونی تهیه و تامین ملزومات حرفهای طراحان گرافیك ایران، اولین سازمان طراحان گرافیك ایران، تحقق یافت.
از آن جا كه این تعاونی نمیتوانست دربرگیرندهی همهی اهداف و آمال طراحان گرافیك باشد، یك سال و نیم پس از تشكیل، هیات موسس تعاونی توانستند با جلب نظر جمعیت قابل توجهی از طراحان گرافیك و یافتن راهكار رسمی و قانونی، انجمن صنفی طراحان گرافیك ایران را در مهر ماه ١٣٧٦ به ثبت رسانده و تاسیس نمایند.
انجمن از زمان تاسیس تاكنون دوران پر تلاش، موفق و پر فراز و نشیبی را پشت سر گذارده است. در طی این زمان علاوه بر فعالیتهای گستردهی فرهنگی، صنفی و آموزشی در سطوح ملی و بینالمللی، تلاش برای دستیابی به یك تشكل قانونی سازمان یافتهتر یعنی اتحادیهی سراسری طراحان گرافیك ایران را نیز در دستور کار خود قرار داده است. در جریان این تلاشها در سالهای پیش و پس از انقلاب، حضور و تلاش مستمر و بیوقفهی زنده یاد مرتضی ممیز در كلیهی مراحل سازماندهی، برنامهریزی و مدیریت، تعیین كننده بوده است.
مجمع عمومی
بر اساس مادهی ۴ اساسنامهی انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران، مجمع عمومی كه از اجتماع اعضاء حقیقی یا نمایندگان حقوقی اعضاء تشکیل میشود، عالیترین ركن انجمن صنفی است.
هیئت مدیره
تعداد اعضای اصلی هیئت مدیرهی انجمن ٥ نفر و اعضای علیالبدل آن ٢ نفر میباشند كه هرسه سال یكبار توسط مجمع عمومی انتخاب میشوند.
علاوه براین در مجمع عمومی یك نفر بازرس اصلی و یك نفر بازرس علیالبدل برای نظارت برفعالیتهای هیئت مدیره برای یك دورهی ٣ ساله انتخاب میشوند. هیئت مدیره پس از انتخاب توسط مجمع عمومی، از میان خود یك نفر را به عنوان رئیس، یك نفر به عنوان نایب رئیس و یك نفر به عنوان خزانهدار انتخاب میكنند. اعضای هیئت مدیره از میان خود یا اعضاء و یا خارج از آن یك نفر را به عنوان دبیر اجرایی انجمن انتخاب میكنند.
اعضای هیئت مدیره و بازرسان میتوانند فقط برای ٢ دوره متوالی انتخاب شوند.
اعضای کنونی هیئت مدیره (دوره پنجم، ١٣۸۸ تا ۱۳۹۱)
• فرشید مثقالی (رئیس هیئت مدیره)
• تهمتن امینیان (نایب رئیس)
• ساعد مشکی (خزانهدار)
• بهرام کلهرنیا (عضو هیئت مدیره و دبیر)
• فرشاد رستمی (عضو هیئت مدیره)
• بهروز متین صفت (بازرس اصلی)
• فیروز شافعی (بازرس علیالبدل)
بخشهای زیرمجموعهی مدیریت
فعالیتها و مصوبههای هیئت مدیرهی انجمن از طریق بخشهای زیر پیگیری میشوند:
• وبسایت انجمن
شورای سیاستگذاری: فرشید مثقالی، تهمتن امینیان، فرشاد رستمی
سردبیر: فرشاد رستمی
• نمایشگاه سرو نقرهای
دبیر (سال ۸۹): تهمتن امینیان
مدیر اجرایی: بهروز متین صفت
• روابط بینالملل
دبیر: مجید عباسی
• موزه گرافیک و کتابخانه تخصصی
دبیر: مجید بلوچ
مدیر اجرایی: مریم رونقی
مسئول کتابخانه: فرشاد رستمی
• آموزش، پژوهش، انتشارات و چاپ
دبیر: فرشید مثقالی
مشاورین: بهرام کلهرنیا، ساعد مشکی، مسعود سپهر، مریم کهوند، علیرضا مصطفیزاده، فرشاد رستمی
مسئول چاپ: فیروز شافعی
• امور صنفی
اساسنامه و تعرفه قیمت: بهرام کلهرنیا
مسائل حقوقی: منوچهر عبدالهزاده
مسائل رفاهی: ترانه صاحب، محمد میرعلایی
عضویت و امور استانها: ساعد مشکی
مشاوران و سرپرستان كمیتهها، طی دورههای گذشته:
آیدین آغداشلو، محمد احصایی، مهرداد احمد شیخانی، مصطفی اسداللهی، فرزاد ادیبی، کوروش پارسانژاد، حسین خسروجردی، ابراهیم حقیقی، علی رشیدی، ایرج زرگامی، نورالدین زرین کلک، مسعود سپهر، شهریار سرمست، فرشته سعیدیپور، قباد شیوا، ترانه صاحب، مریم صدر محمدی، آصفه صراف، بیژن صیفوری، رضا عابدینی، مجید عباسی، منوچهر عبدالهزاده، سید محمد فدوی، امراله فرهادی، كامران كاتوزیان، بهروز متین صفت، فرشید مثقالی، طاهره محبی تابان، فتحاله مرزبان، ساعد مشكی، علیرضا مصطفیزاده، فاطمه ملك افضلی، محمد میرعلایی
اعضای هیئت مدیره و بازرسان انجمن طی ۴ دوره گذشته:
هیئت مدیره دوره اول (١٣٧۶ تا ۱۳۷۹)
• مرتضی ممیز (رئیس هیئت مدیره)
• قباد شیوا (نایب رئیس هیئت مدیره)
• ابراهیم حقیقی (خزانهدار)
• ایرج میرزاعلیخانی (دبیر انجمن)
• سید محمد احصائی (عضو هیئت مدیره)
• امراله فرهادی (عضو هیئت مدیره)
• مسعود سپهر و فتحاله مرزبان (بازرسان اصلی)
هیئت مدیره دوره دوم (١٣٧٩ تا ۱۳۸۲)
• مرتضی ممیز (رئیس هیئت مدیره)
• قباد شیوا و مصطفی اسدالهی (نایب رئیس هیئت مدیره)
• ابراهیم حقیقی (خزانهدار)
• شهریار سرمست (دبیر انجمن)
• مسعود سپهر و علی رشیدی (سایر اعضای اصلی هیئت مدیره)
• مجید عباسی و فتحاله مرزبان (بازرسان اصلی)
هیئت مدیره دوره سوم (١٣۸۲ تا ۱۳۸۵)
• مصطفی اسدالهی (رئیس هیئت مدیره)
• مجید بلوچ (نایب رئیس هیئت مدیره)
• مجید عباسی (خزانهدار)
• امراله فرهادی (عضو هیئت مدیره و دبیر انجمن)
• فتحاله مرزبان (عضو هیئت مدیره)
• بهرام کلهرنیا و مسعود سپهر (بازرسان اصلی)
هیئت مدیره دوره چهارم (١٣۸۵ تا ۱۳۸۸)
• ابراهیم حقیقی (رئیس هیئت مدیره)
• مسعود سپهر (نایب رئیس)
• ساعد مشکی (خزانهدار)
• امراله فرهادی (عضو هیئت مدیره و دبیر)
• ترانه صاحب (عضو هیئت مدیره)
• بهروز متین صفت (بازرس اصلی)
• علی دوراندیش (بازرس علیالبدل)
اعضای افتخاری انجمن
١- مرتضی ممیز
٢- سید محمد احصائی
٣- آیدین آغداشلو
٤- مجید بلوچ
٥- محمد بهرامی
۶- صادق بریرانی
۷- محمود جوادیپور
٨- جلال شباهنگی
٩- قباد شیوا
١٠- نورالدین زرین کلک
١١- هوشنگ کاظمی
١٢- کامران کاتوزیان
١٣- پرویز کلانتری
١٤- عباس کیارستمی
١٥- فرشید مثقالی
دستاوردها
انجمن معتقد است كه خلاقیت طراحی گرافیك خود در شرایطی گسترش مییابد كه طراحان در شرایطی آسوده و تحت حمایتهای اجتماعی مناسب كاركنند و نیز رقابتی سالم میان آنها برقرار باشد كه عواید آن علاوه بر سودمندی و كاربردهای مقطعی در سطح كشور، نقش كلیدی در شكلگیری و ایجاد محیط هنری مناسب در جامعه دارد كه این خود دارای ارزشهای فرهنگی بیشماری است. از این رو انجمن برطبق اساسنامه خود مهمترین فعالیتهایش را حول محورهای زیر تعریف كرده است:
•دفاع از حقوق صنفی اعضاء
•ایجاد بانك اطلاعاتی تخصصی
•ایجاد واحدهای تحقیقاتی و آموزشی در حوزه حرفه طراحی گرافیك
•عضویت و ایجاد ارتباط با سازمانهای مرتبط با طراحی گرافیك در سطح ملی و جهانی در چهارچوب قوانین كشور
•بالابردن آگاهی جامعه در زمینه اهمیت و نیاز كشور به حرفه طراحی گرافیك
•رفع مشكلات حقوقی و صنفی اعضاء از طریق برقرار ساختن ارتباط با سازمانها و نهادهای دولتی ذیربط
•ارزیابی كیفی كارهای گرافیك ازحیث طراحی و تشویق برای تولید آثار برتر
•تدوین آئین نامهها و كتابچههای راهنما برای تداوم و گسترش كارحرفهای
•ایجاد تسهیلات برای ارائه خدمات و توانمندیهای تخصصی اعضاء در داخل و خارج از كشور
•حمایت از گرافیك حرفهای ایران در كسب اعتبار جهانی
•برگزاری جشنواره، نمایشگاه، مسابقه و همایشها
•انتشار و توزیع كتاب و نشریات تخصصی
•تبادل اطلاعات حرفهای با موسسات و سازمانهای داخلی ذیربط داخلی و خارجی
•تدوین نظامنامه (منشورحرفهای) در جهت ایجاد روابط و شرایط مناسب میان طراحان و سفارشدهندگان و اعضای حرفه